Przez ponad 30 lat pracowałem w zarządzaniu operacyjnym, w tym wiele lat w motoryzacji, gdzie wprowadziliśmy na rynek 25 000 samochodów. Przeszkoliłem ponad 1000 handlowców i kierowników sprzedaży z różnych branż: od salonów samochodowych, przez firmy usługowe, po software house’y i biura nieruchomości.
Z tej perspektywy widzę dwa obszary, które najmocniej decydują o wyniku firmy. Pierwszy to sposób, w jaki handlowcy rozmawiają z klientami. Drugi to sposób, w jaki właściciel i zarząd panują nad tym, co może pójść nie tak. Pierwszy przynosi przychody, drugi sprawia, że te przychody zamieniają się w stabilny zysk. W tym wydaniu piszę o obu.
Część 1. Jaki jest Twój styl sprzedawania?
Dlaczego styl ma większe znaczenie niż technika
Na rynku szkoleń sprzedażowych wciąż króluje przekonanie, że istnieje jedna najlepsza technika, której wystarczy się nauczyć. Moje doświadczenie mówi coś innego. Najlepsze wyniki osiągają ci handlowcy, którzy znają swój naturalny sposób działania i świadomie z niego korzystają. Technika jest narzędziem. Styl decyduje o tym, jak tego narzędzia używasz.
Widziałem handlowców o zupełnie różnych temperamentach, którzy osiągali świetne wyniki w tym samym salonie, przy tych samych produktach i tych samych cenach. Każdy z nich doszedł do sukcesu inną drogą. Łączyło ich jedno: wiedzieli, na czym opiera się ich skuteczność, i rozwijali to, co ją wzmacniało.
Pięć stylów sprzedawania
Badania nad skutecznością handlowców (Dixon i Adamson, CEB/Gartner) wyróżniają pięć stylów. Każdy z nich ma swoje mocne strony:
- Pracowity. Osiąga wyniki dzięki konsekwencji i solidnemu przygotowaniu. Wykonuje więcej telefonów, umawia więcej spotkań i nie odpuszcza po pierwszej odpowiedzi „nie teraz”. Klienci cenią go za rzetelność.
- Samotny Wilk. Ufa własnemu osądowi i intuicji zbudowanej na doświadczeniu. Działa samodzielnie, szybko podejmuje decyzje i przekonuje klientów pewnością siebie.
- Reaktywny Rozwiązywacz Problemów. Błyskawicznie reaguje na potrzeby klienta i dba o każdy szczegół także po podpisaniu umowy. Klient wie, że może na nim polegać.
- Budowniczy Relacji. Buduje zaufanie i długotrwałe relacje. Jest dostępny, empatyczny i hojny w poświęcaniu czasu. Klienci do niego wracają i chętnie go polecają.
- Doradca strategiczny. Pokazuje klientowi nowe spojrzenie na jego biznes, dopasowuje przekaz do rozmówcy i pewnie prowadzi rozmowę o wartości, także wtedy, gdy temat robi się trudny. To styl, który w badaniach daje najwyższą skuteczność, szczególnie przy złożonych decyzjach zakupowych.
W praktyce nikt nie jest „czystym” przedstawicielem jednego stylu. Każdy ma w sobie wszystkie pięć, tylko w różnych proporcjach. To właśnie te proporcje tworzą Twój profil sprzedażowy.
Styl dominujący i drugi styl
Styl dominujący to Twój naturalny sposób działania, po który sięgasz bez zastanowienia, zwłaszcza pod presją. Drugi styl to Twoje oparcie: zestaw zachowań, który uzupełnia styl dominujący i daje Ci elastyczność w rozmowach, które nie pasują do schematu.
Świadomość obu stylów daje ogromną przewagę. Pozwala grać swoimi mocnymi stronami i jednocześnie świadomie sięgać po zachowania, które w danej rozmowie przyniosą lepszy efekt. Handlowiec, który zna swój profil, nie musi zmieniać siebie. Rozwija to, co już ma, w kierunku optymalnej skuteczności.
Styl a rozmowa o cenie
Najwyraźniej widać to w momencie, w którym klient mówi: „Za drogo”. W wielu firmach odruchową odpowiedzią jest rabat. Problem w tym, że rabat kończy rozmowę, ale nie odpowiada na potrzebę klienta, a do tego obniża marżę firmy.
Przez lata pracy z zespołami sprzedaży widziałem jedną prawidłowość: koncentracja na wartościach, których oczekuje klient, a nie na tym, co mu oferujemy, daje znacznie lepsze wyniki finansowe niż najbardziej profesjonalne techniki rabatowania.
Każdy styl dochodzi do tej rozmowy inną drogą. Budowniczy Relacji może oprzeć się na zaufaniu, które już zbudował. Pracowity na solidnym przygotowaniu i znajomości potrzeb klienta. Samotny Wilk na pewności, z jaką przedstawia rekomendację. Reaktywny Rozwiązywacz Problemów na tym, że klient wie, iż może na nim polegać. Doradca strategiczny na tym, że pokazał klientowi coś nowego o jego biznesie. Kiedy znasz swój styl, wiesz, na czym oprzeć rozmowę o wartości.
Co daje znajomość stylu
Handlowcowi:
- pewność, na czym opiera się jego skuteczność,
- jasność, które zachowania warto wzmocnić w pierwszej kolejności,
- spokój w trudnych rozmowach, bo wie, po co sięgnąć, gdy rozmowa idzie w niespodziewanym kierunku.
Kierownikowi sprzedaży:
- obraz całego zespołu: kto naturalnie buduje relacje, kto dobrze odnajduje się w rozmowach o cenie, kto działa najskuteczniej samodzielnie,
- punkt wyjścia do indywidualnych rozmów rozwojowych, opartych na mocnych stronach,
- podstawę do planu szkoleń, który odpowiada na realne potrzeby zespołu.
Sprawdź swój styl
Dlatego przygotowałem bezpłatny test. Pokazuje Twój profil procentowo w pięciu stylach, Twój styl dominujący, drugi styl, na którym możesz się oprzeć, oraz konkretne obszary, które warto wzmocnić. Wynik widzisz od razu na ekranie, a pełny raport PDF dostajesz na e-mail. Na stronie rwisniewski.pl znajdziesz go pod białym przyciskiem w nagłówku.
Sprawdź, jaki jest Twój styl sprzedawania: rwisniewski.pl/testts
Kierujesz zespołem? Przekaż link swoim handlowcom. Zestawienie wyników całego zespołu to bardzo dobry punkt wyjścia do rozmów o rozwoju i do planu szkoleń.
Część 2. Co zyskuje firma, która zarządza ryzykiem
Słowo „ryzyko” kojarzy się większości właścicieli z dokumentami, procedurami i dodatkową pracą, na którą nikt nie ma czasu. Rozumiem to skojarzenie. Jednak przez lata zarządzania firmami i współpracy z właścicielami widziałem, że firmy, które świadomie zarządzają ryzykiem, nie pracują więcej. Pracują spokojniej i osiągają lepsze wyniki.
Zarządzanie ryzykiem nie jest celem samym w sobie. To sposób prowadzenia firmy, który przynosi bardzo konkretne korzyści. Oto te, które widzę najczęściej.
1. Mniej niespodzianek
Firma, która zarządza ryzykiem, wcześniej widzi, co może pójść nie tak. Dzięki temu ma czas, żeby zareagować spokojnie, zamiast działać w trybie gaszenia pożarów. Zamiast „skąd to się wzięło?” pojawia się „byliśmy na to przygotowani”. To ogromna różnica, zarówno dla wyniku, jak i dla atmosfery w firmie.
2. Lepsze decyzje
Właściciel i zarząd podejmują decyzje na podstawie pełniejszego obrazu sytuacji, a nie przeczucia pod presją czasu. Łatwiej ocenić, czy nowa inwestycja, nowy klient lub nowy rynek to szansa warta podjęcia, czy zagrożenie, które może zachwiać firmą. Decyzje stają się szybsze, bo nie trzeba za każdym razem zaczynać od zera.
3. Przewidywalny wynik finansowy
Mniej nieplanowanych kosztów oznacza wynik, na którym można oprzeć budżet, plan inwestycji i wynagrodzenia. Przewidywalność jest wartością samą w sobie. Pozwala planować rozwój z wyprzedzeniem, zamiast odkładać decyzje „do czasu, aż sytuacja się wyjaśni”.
4. Czas właściciela
W wielu firmach właściciel jest jedyną osobą, która widzi wszystkie zagrożenia, i dlatego musi osobiście pilnować każdego obszaru. Gdy ryzyka są pod kontrolą, a zespół wie, na co zwracać uwagę, właściciel odzyskuje czas. Może zająć się rozwojem firmy, strategią i relacjami z kluczowymi klientami, czyli tym, czego nikt za niego nie zrobi.
5. Zaufanie banków, inwestorów i partnerów
Firma, która pokazuje, że panuje nad ryzykiem, jest postrzegana jako wiarygodna. Łatwiej uzyskuje finansowanie, często na lepszych warunkach. Partnerzy biznesowi chętniej wchodzą w długoterminową współpracę, a kluczowi klienci czują się bezpieczniej, powierzając jej swoje projekty.
6. Wyższa wartość firmy
Przy sprzedaży firmy, wejściu inwestora lub przekazaniu firmy następcy przewidywalność biznesu przekłada się bezpośrednio na wycenę. Kupujący płacą więcej za firmę, która działa stabilnie i nie zależy od jednej osoby. Zarządzanie ryzykiem zwraca się także w momencie, w którym właściciel myśli o przyszłości firmy.
7. Pewniejszy zespół
Ludzie wiedzą, co robić, gdy coś się wydarzy, i nie muszą za każdym razem czekać na decyzję właściciela. To buduje pewność, samodzielność i lepszą atmosferę pracy. Zespół, który czuje się bezpiecznie, bierze na siebie więcej odpowiedzialności i chętniej proponuje usprawnienia.
Co zmienia się w codzienności firmy
Najczęściej słyszę od właścicieli jedno zdanie: „Wreszcie śpię spokojnie”. Za tym zdaniem stoją konkretne zmiany. Mniej nerwowych telefonów. Mniej sytuacji, w których trzeba wszystko rzucić i ratować. Więcej czasu na rozmowy, które rozwijają firmę. Zarządzanie ryzykiem nie spowalnia firmy. Daje jej stabilny grunt, na którym można rozwijać się szybciej i pewniej.
Na koniec
Skuteczna sprzedaż i świadome zarządzanie ryzykiem to dwie strony tej samej monety. Pierwsza buduje przychody, druga chroni wynik i wartość firmy. Jeśli chcesz porozmawiać o tym, jak te korzyści mogą wyglądać w Twojej firmie, napisz do mnie.
A jeśli jeszcze nie wiesz, jaki jest Twój styl sprzedawania, zacznij od testu: rwisniewski.pl/testts
Rafał Wiśniewski
PKB Wiśniewski · rwisniewski.pl
Zobacz też: Szkolenia sprzedażowe dla firm – Kraków, Śląsk, Warszawa
Test: jaki jest Twój styl sprzedawania (testts) · Umów bezpłatną rozmowę
Tekst ukazał się w biuletynie TRANSFORMACJE BIZNESOWE na LinkedIn.
